නැවතත් මුල් පිටුවට

තීරු ලිපි - සැණකෙළිය

හුදෙකලාව තිබුණු කැරිබියන් දූපතකින් ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයට අයත් දුර්ලභ සිතුවම් රැසක් මතුවෙයි  

2017-12-03

ඉතා දුරස්ථව පිහිටි කැරිබියානු දූපතක මින් අවුරුදු 800කට පමණ පෙර විසූ ජනතාවක් විසින් අඳින ලද චිත්‍ර සමූහයක් එම දූපතේ ගන අඳුරෙන් පිරී ගිය ගල් ගුහා තුළ තිබී මෑතදී සොයා ගන්නට පර්යේෂකයන් පිරිසකට හැකිවී තිබේ. ගල් ගුහාවල බිත්ති මත අඳින ලද චිත්‍ර දහස් ගණනක් තමන්ට හමුවිණැයි පර්යේෂකයෝ කියති. මෙම චිත්‍රවල හැඩතල අනුව පෙනී යන්නේ ඒවා ඇන්ද පුද්ගලයන්, මනසෙහි කිසියම් ව්‍යාකූලතාවක් ඇති කරන මත්ද්‍රව්‍යයක් භාවිත කර ඇති බව යැයිද මෙම පර්යේෂකයෝ කියති. මෙම චිත්‍රවලින් පිළිබිඹුවන මිනිස් රූප කෙමෙන් ශාක බවට හෝ සතුන් බවට වෙනස් වේගෙන යන ආකාරයක් දැක්වෙන හෙයින්, අමතකව ගිය අතීත සංස්කෘතියක් පිළිබඳ යම් දෘෂ්ටියක් විශේෂඥයන් තුළ එයින් ජනිත වනු ඇතැයිද පර්යේෂකයෝ සඳහන් කරති. මෙහි ඇතැම් චිත්‍රවලට ප්‍රස්තුත වී ඇත්තේ වර්ගයා බෝ කිරීමට මිනිසාට ඇති ශක්තිය හෙවත් සරුබව හා උප්පත්තිය යැයිද විශේෂඥයෝ විශ්වාස කරති.

සසර සැරි සැරූ කාලය ඉතා දිගුය... එහි කෙළවරක් දැකිය නොහැකිය  

2017-12-03

බුදු හාමුදුරුවන්ට පෙර අතීත කාලවල සිටි යෝගීන්, ජීවිත බොහෝ ගණනක පොදු අනන්‍යතාව දැක ඇති බව හා ඔවුන් එය වැරැදි අර්ථවිවරණයන්ට භාජන කිරීම නිසා විවිධ දෘෂ්ටීන් ඇති වූ බවද උන්වහන්සේ දීඝ නිකායයේ බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රයෙහි ඉතා සරල ලෙසින් දේශනා කර ඇත. අප කාගේ වුවත් ගණන් කළ නොහැකි අතීත ජීවිත සංඛ්‍යාවක් පැවැති බව හා ඒවා සැමෙකටම පොදු වූ පුද්ගල අනන්‍යතාවක් ඇති බවද බුදු හාමුදුරුවන් දේශනා කර ඇත. 'මහණෙනි, ඔබ සැම කෙනකුන්ම සසර සැරිසැරූ කාලය ඉතා දිගය. මුල කෙළවර දැක්ක නොහැකිය. උපමාවකින් එහි දීර්ඝත්වය පැහැදිලි කළ හැක්කේ මෙසේය. එක් කෙනකු අතීත ජීවිතවලදී එක එක ජාතියක මවගෙන් බිවූ තනකිරි ප්‍රමාණය එකතු වූවානම් මුහුදේ ජලයට වඩා වැඩිවෙයි. මහණෙනි, තමන්ගේ අතීත ජාති සිහිපත් කළ හැකි වන සේ පුබ්බේනිවාසානුස්සති ඤාණය ලබාගත් ශ්‍රාවකයන් සතර නමක්, වෙනත් සියලු කටයුතු නවතා දමා ඉතා වේගයෙන් පෙර ජාතීන් සිහිපත් කරන්නාහු, එක දිනයකට එක කල්පයක ජීවිත සිහිපත් කොට අවසන් කළහොත් මේ ලෙසින් අවුරුදු සියයක් ගත කිරීමට උන්වහන්සේට හැකි වුවහොත් උන්වහන්සේගේ කාලය අවසන් වන්නේ මුල නොදැකමය. සංයුත්ත නිකායයේ අනමතග්ග සංයුත්තයේ හමුවන මේ දේශනා දෙකින් එක සත්ත්වයකු හෝ උපාදානස්ඛන්ධ සංයුතියක් අනන්‍යතාව ඇතිවම කෙතරම් ජීවිත ගණනක් ගතකර ඇද්දැයි වටහා ගත හැකිය.

1818 දී සිදුවූ කෘෘර ජන සංහාරය නූතන සිතුවම් රැසකින් එළියට  

2017-12-03

අද ඇතැම් විදේශිකයන් අපිට සාමය උගන්වන්න හදනවා. සමඟියෙන් ජීවත්වීම ගැන කියලා දෙන්න එනවා. ඒත් ඒ අය දැනගත යුතුයි මේ රටේ මහ ජාතිය සුළු ජාතියත් සමඟ බොහොම හොදින් ජීවත් වුණා කියන එක. ඒක නැති කළේ අධිරාජ්‍යවාදීන්. ඒක අපේ ඉතිහාසය හොඳින් කියා දෙනවා.

මහරහතුන් වැඩ සිටි හත්තිකුච්ඡි විහාරය ඵෙතිහාසික අතිකුච්ය වෙහෙරද?  

2017-12-03

රාජාංගණේ හත්ථිකුච්ජි විහාරය හෙවත් ඇත්කුස් වෙහෙර ලංකාවට බුද්ධාගම ගෙන ආ ක්‍රිස්තු පූර්ව තුන්වැනි සියවසේ දේවානම්පියතිස්ස රාජ යුගයේ සිටම පැවත එන පුදබිමකි.
කුරුණෑගල - අනුරාධපුර මාර්ගයේ ගල්ගමුව පසුකර යන විට 43 වැනි සැතපුම් කණුව අසලින් බටහිර දෙසට පිහිටි මාර්ගයෙන් හැරී සැතපුම් තුනක් පමණ ගමන් කළ පසු මේ පුදබිමට ළඟාවිය හැකිය. ඉතාමත් පහසුවෙන් වාහනවලින් ළඟා විය හැකි මේ ස්ථානය භාවනානුයෝගී භික්ෂුන් වහන්සේ අතර පැරැණි යුගයේ ඉතා ප්‍රසිද්ධියට පත්ව තිබූ ස්ථානයක් බව ඒ අවට ඇති රමණීය දර්ශන හා ගල්ලෙන් අනුවද පැහැදිලි වෙයි.

තාල තරංගයෙන් රසිකයන් පින වූ   

2017-12-03

දක්ෂ තාල තරංග වාදකයෙක් වූ හේමපාල ගාල්ලගේ ජීවිතයෙන් සමුගෙන මෙම දෙසැම්බර් 04 වැනිදාට අවුරුදු පහක් සපිරේ. වසර 56ක් වැනි කෙටි ජීවින කාලයකින් අකාලයේ ඔහුට සමුගන්නට සිදුවිය. ටික කලක් රෝගාතුරව පසුවූ ගාල්ලගේ 2012 දෙසැම්බර් 04 වැනිදා ජීවන මියැසියට සමු දුන්නේය.

සූර්ය නගරයට සමන් කෝච්චියේ ගියේ පියවි සිහියෙන් නම් වෙන්න බැහැ  

2017-12-03

මේ පොතේ එන 'අංක පහේ ආණ්ඩුව' නමැති පරිච්ඡේදයෙන් සමාජීය වශයෙන් අපට වැදගත් වන තවත් අලුත්ම තොරතුරක් සමන් ගෙන එනවා. 'විසිහතර පැය පුරා වැඩ සලසන අංක පහේ ආණ්ඩුව' තියෙන්නේ චීනයේ ජිනාන් නුවර 'ඕනෑ ප්‍රශ්නෙකදි දැන් අපිට තියෙන්නෙ පහට ගණින්න විතරයි' කියලා, ජිනාන් නුවර වැසියන් සමන්ට කිව්වලු. ඒ තමයි, 1 2 3 4 5 නමැති දුරකතන සේවාව. මේ දුරකතන සේවාව විසිහතර පැයේම විවෘතයි. එතැන 200ක් විතර වැඩ. දවසකට දුරකතන ඇමතුම් 5000ක් හෝ 6000ක් ලැබෙනවා. මෙය ඇමතුම් ගාස්තු රහිතයි. පුද්ගලික ගැටලු, රාකාරි ගැටලු, නිවාස ගැටලු මේවාට හැකිතාක් ක්ෂණික විසඳුම් ලබා දෙනවා. බැරිම නම් යම් කාලයක් අරගෙන විසඳුම් ලබා දෙනවා. 2008 සිට ගැටලු ලක්ෂ 60ක් විසඳමින් ඔවුන් වාර්තාවක් පිහිටුවා තිබෙනවා. මේවා කියවන කොට අපේ නගරවලටත් 'අංක දහයේ ආණ්ඩුවක්වත්' තියෙනවා නම් කියලා හිතෙන එක හිතෙනවාමයි.

මොහොතක් ගත කරන්න අවස්ථාවක්  

2017-12-03

ත්‍රාසය විනෝදයට හරවා ගන්න සමහරු කැමැතියි. ඒ වගේ අය වෙනුවෙන් ලෝකයේ නොයෙකුත් ක්‍රියාකාරකම් තිබෙනවා. "බංගි ජම්පින්, රෝල කෝස්ටර්, රාෆ්ටින්," වගේ ඇඟ ලොමුදැහැගැන්වෙන ක්‍රියාකාරකම්වල නිරත වෙන්න සමහරු රටින් රට පවා යනවා. මේ වගේ ත්‍රාස ලෝලීන් සඳහා ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් අපූරු අත්දැකීමක් සූදානම් කරලා තියෙනවා. ඒ තමයි දැවැන්ත කිඹුලන් එක්ක එකම තටාකයක මුහුණට මුහුණ විනාඩි කිහිපයක් ගත කිරීම.

පිටසක්වල ජීවීන් ඇත්තයි ඇසින් දුටු සාක්කි මෙන්න  

2017-11-26

ලෝක ප්‍රකට විශේෂඥයකු හා කතුවරයකු වූ ෆිලිප් මැන්ටල් අවුරුදු බොහෝ ගණනක් තිස්සේ අද්භූත අහඹු හමුවීම් සිය ගණනක් ඉතා ගැඹුරින් පරීක්ෂණයට භාජන කළ විද්වතෙකි. හඳුනා නොගත් ආකාශ වස්තු පිළිබඳ සිද්ධි පහක් සම්බන්ධයෙන් ඔහු කළ පරීක්ෂණවලදී අනාවරණය වුණු එහෙත් මෙතෙක් හෙළිදරව් නොකළ තොරතුරු, පළමුවැනි වරට හෙළි කර ඇත. යෝර්ක්ෂයර්හි මවක හා දරුවන් හය දෙනකුට දක්නට ලැබුණු පිටසක්වළ ජීවීන් තුන් දෙනකු ගැන තොරතුරුද ඊට ඇතුළත්ය. හඳුනා නොගත් ආකාශ වස්තු පිළිබඳ බි්‍රතාන්‍ය පර්යේෂණ සංවිධානයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ හා එම ආකාශවස්තු පිළිබඳ විශාලතම ජගත් සංවිධානයේ බි්‍රතාන්‍ය නියෝජිත ෆිලිප් මැන්ටල්, 'අවුටර් ලිමිට්ස්' (ර්ණීභබඥප ඹ්ඪථඪබඵ) සඟරාව විසින් "හඳුනා නොගත් ආකාශ වස්තු" සම්බන්ධයෙන් ලබන මාසයේ පැවැත්වීමට නියමිත සම්මන්ත්‍රණයේදී ඔහුගේ පර්යේෂණ ගැන ප්‍රථම වතාවට කතා කිරීමට නියමිතය.

උපදින හැටි මැරෙන හැටි දිවැසින් දකින හැටි  

2017-11-26

උපතද විපතද ඒ දෙක අතර පැවැත්මද කාටත් ලෙහෙසියෙන් දැක්ක හැකි අවස්ථායැ. සිත එකඟ කිරීමෙන් යෝග ඥානය දියුණු කිරීමට සමත් වූ අය මෙහි තවත් වෙනසක් දුටහ. එනම්, මනුෂ්‍යයා වර්තමානයේ ගත කිරීමට බලාපොරොත්තු වන හා ගත කරන ජීවිතයට පෙරද, ජීවිත ගත කළ බව හා මරණයෙන් මත්තෙහිද ජීවිත ගත කිරීමට ඇති බවය. එහෙත් එම දැනුම සම්පූර්ණව නොලැබූ නිසා එක් එක් තැනැත්තා විවිධ නිගමනයන් ඉදිරිපත් කළ බව බුදු හාමුදුරුවන් බ්‍රහ්මජාල සූත්‍රයෙහි සඳහන් කර ඇත. ඒ අය තමන් ලැබූ ඥානයට අනුව දැක ගත හැකිවූ අෑතම කෙළවර සත්ත්වයාගේ ආරම්භය ලෙස දැක්වූහ. යෝග ඥානයක් ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වූ තාර්කිකයෝ වර්තමාන ජීවිතය තුළින්ම භෞතික හේතූන් ඉදිරිපත් කළහ. හොඳ කිරීමේ යහපත් ප්‍රතිඵලයක් හෝ නරක කිරීමේ පාඩුවක් ඔවුන්ට හමු නොවීය. බුද්ධ කාලයේ විසූ පූරණකස්සප එයින් කෙනෙකි.

මුල්කිරිගල විහාරය ඓතිහාසික මුහුදු ගිරි වෙහෙරද?  

2017-11-26

ගවේෂණාත්මක ඔබේ අවධානය බෙහෙවින් යොමු නොවෙන ඉසව්වක් ඓතිහාසික රෝහණ රාජ්‍යය සතුව ඇත. ඒ මුල්කිරිගල ප්‍රදේශයයි. එහි බෙලිඅත්ත - වීරකැටිය මහා මාර්ගයෙහි පිහිටි මුල්කිරිගල මංසන්ධියෙන් හැරී මුල්කිරිගල - ඕකේවෙල මාර්ගයේ තවදුරටත් සැතපුමක් පමණ ගමන් කළ පසු මේ පුදබිමට ළඟා විය හැකිය. හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කයේ උතුරු ගිරුවාපත්තුවට අයත් වන වීරකැටිය දිසාලේකම් කොට්ඨාසයේ මුල්ගිරිගල ග්‍රාම සේවා වසමේ 'මුල්කිරිගල පුරාණ රජමහ විහාරය' පිහිටා ඇත. පුරාණ කාලයේදී රුහුණු ප්‍රදේශයේ ඉතා ප්‍රසිද්ධියට පත්වූ පුදබිම් අතරේ මේ ස්ථානයද ප්‍රමුඛ වූ එක් විහාරස්ථානයකි. සී.ඩබ්ලිව්. නිකලස් මහතා පවසන අන්දමට රුහුණු ප්‍රදේශයේ රජ වූ කාවන්තිස්ස රජතුමා විසින් සමුද්ද විහාරය සාදවන ලදී. මේ අනුව විමසා බලන විට සියවස් විසි දෙකකට නොඅඩු කාලයක් තිස්සේ පැවැත එන විහාරස්ථානයක් ලෙසින් මුල්කිරිගල හඳුන්වාදිය හැකිය. මුල් කාලීන බ්‍රාහ්මී ශිලාලිපි දෙකක් මෙහි හමුවී තිබීමෙන්ද මෙහි පෞරාණික භාවය සනාථ වේ.

මව්බිම දැන්

තවදුරටත්

අද මව්‍බිමෙන්

තවදුරටත්

අද පුවත්පත

අද කාටූනය

mawbima Cartoon